Kaman Ceviz Fidanı
Kaman ceviz fidanı, Kırşehir'in Kaman ilçesindeki ceviz popülasyonundan seleksiyonla seçilmiş, ince kabuklu ve açık iç renkli yerli tiplerin aşılı fidanıdır.
Sertifikalı fidanKaman Ceviz Fidanı özellikleri
- Köken
- Kırşehir, Kaman ilçesi (yerel seleksiyon)
- Bilinen tipler
- Kaman 1, Kaman 2, Kaman 3, Kaman 4, Kaman 5
- Çiçeklenme tipi
- Protogeni (önce dişi çiçekler açar)
- Yapraklanma
- Chandler ve Fernor'dan erken
- Meyve ağırlığı
- 11–16 g (kabuklu)
- İç oranı
- %48–54
- Kabuk kalınlığı
- 1–1,4 mm (ince)
- İç rengi
- Açık sarı
- Hasat
- Eylül ortası–ekim başı
- Soğuklama ihtiyacı
- Yaklaşık 1.200–1.500 saat
Kaman Ceviz Fidanı hakkında
Kaman yöresinde yapılan seleksiyon çalışmalarında üstün özellikli tipler belirlenmiş ve bunlar Kaman 1'den Kaman 5'e kadar adlandırılmıştır. Bu tiplerden özellikle Kaman 1 ve Kaman 5, aşılı fidanlarla çoğaltılarak Kırşehir'in yanı sıra Türkiye'nin farklı bölgelerinde bahçe tesisinde kullanılmıştır. Kaman ceviz fidanı alırken hangi tipin aşılandığını öğrenmek önemlidir; çünkü tipler arasında ağaç yapısı ve meyve verme şekli farklılık gösterebilir.
“Kaman Cevizi” adı, 2020'de Kaman ilçesinde yetiştirilen ceviz için menşe adı olarak coğrafi işaret tescili almıştır. Tescil belgesine göre Kaman cevizi açık kahverengi, ince (1–1,4 mm) kabuklu, oval–yuvarlak şekilli ve açık sarı içlidir. Kabuklu meyve 11–16 g gelir, iç oranı %48–54 arasındadır ve iç kabuktan kolay ayrılır.
Coğrafi işaret yalnızca Kaman ilçesi sınırları içinde yetiştirilen ürünü kapsar. Kaman kökenli tiplerin fidanı ise başka bölgelerde de dikilebilir; aşılı fidanda tipin özellikleri korunur, ürünün kalitesi ise bahçenin iklimine ve bakımına bağlıdır. Diğer çeşitlerle karşılaştırmak için ceviz fidanı çeşitleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Yetiştirme bilgileri
Kaman tipleri İç Anadolu'nun karasal ikliminde seçilmiştir; örneğin Kaman 5'in ana ağacı yaklaşık 1.250 metre rakımdadır. Tescil belgesinde kış dinlenmesi için gereken soğuklama süresi yaklaşık 1.200–1.500 saat olarak verilir; bu ihtiyaç Niğde gibi kışı soğuk geçen yerlerde genellikle karşılanır.
Buna karşılık Kaman 1 ile yapılan karşılaştırmalı denemelerde ağacın Chandler'dan daha erken yapraklandığı görülmüştür. Bu yüzden geç don riski taşıyan çukur ve taban araziler yerine hava akımı olan, hafif eğimli yerler seçilmeli; geç donların çok sık görüldüğü yerlerde daha geç uyanan Fernor gibi çeşitler değerlendirilmelidir. Ağaçlar kuvvetli ve geniş taçlı geliştiğinden Kaman Cevizi coğrafi işaret belgesinde tanımlanan üretim yönteminde 10×10 m aralık esas alınır.
Kaman 5 üzerinde yapılan gözlemlerde antraknoza (Gnomonia leptostyla) duyarlılık bildirilmiştir; yağışlı ilkbaharlarda koruyucu ilaçlama yapılmalı, sonbaharda dökülen yapraklar toplanıp imha edilmelidir. Düzenli sulama ve toprak analizine dayalı gübreleme, iç dolgunluğu ve kalitesi için belirleyicidir.
Dikim ve bakım ipuçları
- Fidan alırken hangi Kaman tipinin (Kaman 1, Kaman 5 vb.) aşılandığını ve fidanın sertifikalı olup olmadığını sorun; ayrıntılar sertifikalı fidan rehberimizde.
- Kaman tipleri genellikle protogenidir; dişi çiçekleri açıkken polen döken, çiçeklenme takvimi uyumlu bir tozlayıcıyı bahçe planına baştan ekleyin.
- Kuvvetli gelişen bu ağaçlar için dikim çukurunu geniş ve derin açın; dikimden sonra fidanı herekle destekleyip en az 30 litre can suyu verin.
- Tacı gövdede 1–1,5 m yükseklikten oluşturun; geniş açılı ve uygun yerden çıkan yan dalları seçin.
- Cevizleri yeşil kabuğundan hemen ayırın ve doğrudan güneşe bırakmadan kurutun; kabuklu cevizde nem %8'e indiğinde kurutma tamamlanmış olur.
Kaman Ceviz Fidanı hakkında sık sorulanlar
Kaman 1 ile Kaman 5 arasındaki fark nedir?
Kaman cevizi tescilli bir çeşit mi?
Kaman ceviz fidanı Niğde'de yetişir mi?
Kaman cevizi ne zaman hasat edilir?
Bahçeniz için en uygun fidan hangisi? Konuşalım.
Toprak yapınızı, iklim koşullarınızı ve hedefinizi birlikte değerlendirelim; size en doğru çeşit ve anaç seçeneğini önerelim.

