Nektarin, şeftaliyle aynı türe (Prunus persica) ait, kabuğu tüysüz bir meyvedir; bu fark tek bir çekinik genden kaynaklanır, yetiştirme teknikleri ise büyük ölçüde şeftaliyle aynıdır. Doğru nektarin fidanı seçimi; hasadın hangi haftalara denk geleceğini, meyvenin taşımaya ve pazarlamaya ne kadar elverişli olacağını ve bahçenin uzun yıllar boyunca nasıl verim vereceğini belirler. Bereket Fidancılık olarak 2003'ten bu yana Niğde Merkez'e bağlı Değirmenli Kasabası'nda, ziraat mühendisleri kontrolünde Bakanlık sertifikalı aşılı meyve fidanı üretiyoruz; meyve fidanlarımızı farklı toprak yapılarına uygun bodur, yarı bodur ve klasik çöğür anaçlar üzerinde yetiştiriyoruz.
Hangi nektarin fidanı çeşidini seçmeliyim?
Bu beş çeşit birlikte değerlendirildiğinde hasat, bölgeye göre haziran sonundan ağustos sonuna kadar yayılır. Big Top ve Independence erken sezonu, Fantasia sezonun ortasını, Venus ve Orion ise geç dönemi karşılar. Hasat zamanının yanında meyve etinin sertliği, tat profili ve çekirdeğin etten ayrılıp ayrılmaması da seçimi belirleyen başlıca ölçütlerdir.
| Çeşit | Tipik hasat dönemi | Öne çıkan özellik | Kullanım |
|---|---|---|---|
| Big Top | Haziran sonu – temmuz | Neredeyse tamamı koyu kırmızı kabuk; çok sert, düşük asitli, tatlı et; çekirdek etten tam ayrılmaz | Taze tüketim; sert yapısıyla pazara uygun |
| Independence | Temmuz | Parlak kiraz kırmızısı kabuk; tatlı-mayhoş aroma; yarma | Taze tüketim ve pazar |
| Fantasia | Temmuz sonu – ağustos | İri meyve; sarı zemin üzerinde kırmızı yanak; yarma | Taze tüketim; ev bahçesi ve yerel pazar |
| Venus | Ağustos başı – ortası | İri meyve; çok sert, hafif kırmızı damarlı sarı et; yarma | Taze tüketim; soğuk depoda muhafazaya elverişli |
| Orion | Ağustos ortası – sonu | Venus'a benzer meyve; yüksek ve düzenli verim; yarma | Taze tüketim; geç sezon pazarı |
Tablodaki dönemler Türkiye için tipik aralıklardır. Aynı çeşit sıcak ovalarda daha erken, Niğde gibi rakımı 1.200 metreyi aşan yerlerde ise birkaç hafta daha geç olgunlaşabilir.
Nektarin fidanında anaç seçimi
Anaç; ağacın ne kadar büyüyeceğini, hangi toprağa uyum sağlayacağını ve ne zaman verime gireceğini doğrudan etkiler. Şeftali çöğürü üzerine aşılı fidanlar kuvvetli gelişir ve derin, süzek topraklarda iyi sonuç verir; ancak kireçli ve su tutan topraklara hassastır. Şeftali × badem melezi olan GF677 gibi anaçlar kireçli ve kurak koşullara daha dayanıklıdır, fakat bunlar da kuvvetli ağaç oluşturur. Şeftali ve nektarinde elmadaki kadar yerleşik bodur anaç seçeneği bulunmaz; gelişmeyi sınırlayan anaçlar çoğunlukla erik kökenlidir ve çeşitle uyumları ayrıca değerlendirilmelidir.
Anaç tiplerinin farklarını bodur, yarı bodur ve çöğür anaç farkı rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık. Seçtiğiniz çeşit için uygun anaç seçeneğini, varsa toprak analizinizle birlikte bize danışabilirsiniz.
Nektarin için iklim, toprak ve dikim zamanı
Nektarin, şekerini en iyi sıcak ve güneşli yazlarda biriktirir. Çeşitlerin soğuklama ihtiyacı orta düzeydedir (örneğin Fantasia için yaklaşık 500, Independence için yaklaşık 700 saat bildirilir) ve İç Anadolu kışlarında bu ihtiyaç kolayca karşılanır. Niğde gibi yüksek rakımlı yerlerde asıl risk, çiçeklenme ve küçük meyve döneminde görülen geç ilkbahar donlarıdır. Çeşitler arasındaki çiçeklenme farkı çoğu zaman birkaç günü geçmediğinden dondan korunmada yer seçimi belirleyicidir: soğuk havanın biriktiği çukur alanlar yerine hafif eğimli, hava akışı olan parseller tercih edilmelidir.
Nektarin derin, iyi drene olan tınlı topraklarda en iyi gelişir ve kök bölgesinde su birikmesine tahammül etmez. Kireci yüksek topraklarda demir eksikliğine bağlı yaprak sararması (kloroz) görülebileceğinden anaç seçimi buna göre yapılmalıdır. Çıplak köklü fidanlar dinlenme döneminde dikilir; kışı sert geçen yerlerde, toprak tavına gelir gelmez ve gözler uyanmadan yapılan ilkbahar dikimi çoğu zaman daha güvenlidir. Bölgenize göre uygun tarihleri meyve fidanı dikim zamanı rehberinde bulabilirsiniz.
Nektarinde tozlaşma: tozlayıcı gerekir mi?
Bu sayfadaki beş çeşidin tamamı kendine verimlidir; yani bahçede tek bir nektarin ağacı bulunsa da meyve bağlayabilir. Çiçeklenme döneminde arıların bahçede çalışması ise meyve tutumunu destekler. Şeftalide J.H. Hale gibi polen kısırlığı nedeniyle tozlayıcı isteyen istisnalar bulunduğunu da hatırlatalım. Konunun ayrıntıları tozlaşma ve tozlayıcı çeşitler rehberimizde yer alıyor.
Çeşit, anaç ve dikim planını birlikte düşünmek, ileride yaşanabilecek pek çok sorunu baştan önler. Arazinizin rakımını, toprak yapısını ve hasadı hangi haftalarda yapmak istediğinizi bize iletirseniz, uygun nektarin fidanı seçeneklerini birlikte değerlendirebiliriz. Komple bahçe kurulumu, damla sulama ve çit sistemleri için hizmetlerimizi inceleyebilir, sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.