Stanley Erik Fidanı
Koyu mor, puslu kabuğu ve tatlı sarı etiyle Stanley; kendine verimli olması ve soğuk kışlara uyumuyla öne çıkan bir Avrupa eriğidir.
Sertifikalı fidanStanley Erik Fidanı özellikleri
- Tür / grup
- Prunus domestica (Avrupa eriği)
- Köken
- ABD, New York Eyaleti Tarım Deneme İstasyonu; d'Agen × Grand Duke, 1926
- Meyve
- Yumurta biçimli, hafif boyunlu; orta–iri, iriliği ürün yüküne göre değişir
- Kabuk ve et
- Koyu mor, yoğun puslu kabuk; sarı, sulu ve tatlı et
- Çekirdek
- Etten kolay ayrılır
- Çiçeklenme
- Avrupa erikleri içinde görece geç
- Hasat
- Ağustos sonu–eylül başı; yüksek rakımda eylüle kayabilir
- Tozlanma
- Kendine verimli; diğer Avrupa erikleri için tozlayıcı olarak da kullanılır
- Soğuklama ihtiyacı
- Yüksek; kışı soğuk geçen bölgelere uygun
- Kullanım
- Sofralık, kurutmalık, reçel, marmelat ve hoşaf
Stanley Erik Fidanı hakkında
Stanley erik fidanı, aynı ağaçtan hem sofralık hem kurutmalık ürün almak isteyen üreticiler ve hobi bahçeleri için uygun bir seçimdir. Stanley, Avrupa erikleri grubuna (Prunus domestica) ait bir çeşittir ve Türkiye'de en yaygın yetiştirilen erik çeşitleri arasında yer alır. Fidan piyasasında sıklıkla “Stanley (Birton)” adıyla anılır.
Çeşit, ABD'deki New York Eyaleti Tarım Deneme İstasyonu'nda (Geneva), Fransız kökenli d'Agen ile İngiliz çeşidi Grand Duke'ün melezlenmesiyle elde edilmiş ve 1926'da yetiştiriciliğe sunulmuştur. Meyveleri yumurta biçimli ve hafif boyunludur. Kabuk koyu mor ile mor-siyah arasında, üzeri yoğun puslu; meyve eti sarı, sulu ve tatlıdır. Çekirdeğin etten kolay ayrılması kurutma ve işlemede kolaylık sağlar.
Türkiye'de genellikle ağustos sonu ile eylül başı arasında olgunlaşır. Malatya'daki Kayısı Araştırma Enstitüsü'nde yürütülen bir çalışmada, incelenen beş Avrupa eriği içinde en geç çiçek açan ve en yüksek verimi veren çeşit Stanley olmuştur. Can grubu eriklere göre belirgin biçimde geç çiçeklenmesi, geç don riski taşıyan yüksek rakımlı bölgelerde avantaj sağlayabilir.
Yetiştirme bilgileri
Stanley, kışı soğuk geçen bölgelere iyi uyum sağlar ve kış soğuklarına dayanıklılığıyla bilinir. Can grubu eriklerden daha geç çiçek açması, Niğde gibi geç ilkbahar donlarının görülebildiği yüksek rakımlı yerlerde avantajdır; ancak don riskini tamamen ortadan kaldırmaz, bu yüzden soğuk havanın biriktiği çukur alanlardan yine de kaçınılmalıdır.
Bol ürün verme eğilimindedir; yüklü yıllarda meyveler küçük kalabilir. Böyle yıllarda yapılan elle seyreltme meyve iriliğini artırır, dal kırılmalarını ve periyodisite eğilimini azaltır. Olgunluk döneminde meyve çürüklüklerine duyarlı olabildiğinden budamayla taç içini havadar tutmak ve hasadı geciktirmemek önemlidir.
Avrupa eriklerinde değişik doruk dallı (modifiye lider) terbiye şekli yaygın olarak önerilir. Meyveler yaz boyunca büyüdüğünden bu dönemde düzenli sulama gerekir. Avrupa erikleri ağır topraklarda Japon eriklerinden daha iyi sonuç verse de en uygunu derin ve suyu iyi süzen topraklardır. Erikte önemli bir virüs hastalığı olan şarka aşı kalemi, göz ve fidan gibi üretim materyalleriyle de taşınabildiğinden virüsten ari sertifikalı fidan kullanılması önerilir. Uygun anaç seçeneği için bize danışabilirsiniz.
Dikim ve bakım ipuçları
- Yüklü yıllarda haziran dökümünden sonra meyveleri, aralarında yaklaşık 5 cm kalacak şekilde elle seyreltin.
- Kurutmalık ürün için meyveyi ağaçta iyice olgunlaştırın; uzak pazara gidecek sofralık meyveyi ise kabukta yeşilimsi mavi renk belirdiğinde toplayın.
- Azotlu gübreyi kış sonunda, sürgünler başlamadan verin; yaz ortasından sonra verilen azot, sürgünlerin odunlaşmadan kışa girmesine ve soğuk zararına yol açabilir.
- Kış budamasında dalda kalan mumyalaşmış meyveleri ve yere dökülenleri toplayıp bahçeden uzaklaştırın; bunlar monilya (meyve çürüklüğü) için bulaşma kaynağıdır.
- Dikimde aşı noktasını toprak üstünde bırakın ve fidanın tepesini genellikle 80–100 cm'den kesin; dikim adımlarının tamamını fidan nasıl dikilir rehberimizde bulabilirsiniz.
Stanley Erik Fidanı hakkında sık sorulanlar
Stanley erik kendine verimli mi?
Stanley erik ne zaman olgunlaşır?
Stanley eriği kurutmalık mı?
Stanley erik fidanı kaç yılda meyve verir?
Bahçeniz için en uygun fidan hangisi? Konuşalım.
Toprak yapınızı, iklim koşullarınızı ve hedefinizi birlikte değerlendirelim; size en doğru çeşit ve anaç seçeneğini önerelim.

