İçeriğe geç
Erik fidanı · Sertifikalı

Stanley Erik Fidanı

Koyu mor, puslu kabuğu ve tatlı sarı etiyle Stanley; kendine verimli olması ve soğuk kışlara uyumuyla öne çıkan bir Avrupa eriğidir.

Dalda salkım halinde, yumurta biçimli ve üzeri puslu koyu mor Stanley erikleriSertifikalı fidan

Stanley Erik Fidanı özellikleri

Tür / grup
Prunus domestica (Avrupa eriği)
Köken
ABD, New York Eyaleti Tarım Deneme İstasyonu; d'Agen × Grand Duke, 1926
Meyve
Yumurta biçimli, hafif boyunlu; orta–iri, iriliği ürün yüküne göre değişir
Kabuk ve et
Koyu mor, yoğun puslu kabuk; sarı, sulu ve tatlı et
Çekirdek
Etten kolay ayrılır
Çiçeklenme
Avrupa erikleri içinde görece geç
Hasat
Ağustos sonu–eylül başı; yüksek rakımda eylüle kayabilir
Tozlanma
Kendine verimli; diğer Avrupa erikleri için tozlayıcı olarak da kullanılır
Soğuklama ihtiyacı
Yüksek; kışı soğuk geçen bölgelere uygun
Kullanım
Sofralık, kurutmalık, reçel, marmelat ve hoşaf
Çeşit hakkında

Stanley Erik Fidanı hakkında

Stanley erik fidanı, aynı ağaçtan hem sofralık hem kurutmalık ürün almak isteyen üreticiler ve hobi bahçeleri için uygun bir seçimdir. Stanley, Avrupa erikleri grubuna (Prunus domestica) ait bir çeşittir ve Türkiye'de en yaygın yetiştirilen erik çeşitleri arasında yer alır. Fidan piyasasında sıklıkla “Stanley (Birton)” adıyla anılır.

Çeşit, ABD'deki New York Eyaleti Tarım Deneme İstasyonu'nda (Geneva), Fransız kökenli d'Agen ile İngiliz çeşidi Grand Duke'ün melezlenmesiyle elde edilmiş ve 1926'da yetiştiriciliğe sunulmuştur. Meyveleri yumurta biçimli ve hafif boyunludur. Kabuk koyu mor ile mor-siyah arasında, üzeri yoğun puslu; meyve eti sarı, sulu ve tatlıdır. Çekirdeğin etten kolay ayrılması kurutma ve işlemede kolaylık sağlar.

Türkiye'de genellikle ağustos sonu ile eylül başı arasında olgunlaşır. Malatya'daki Kayısı Araştırma Enstitüsü'nde yürütülen bir çalışmada, incelenen beş Avrupa eriği içinde en geç çiçek açan ve en yüksek verimi veren çeşit Stanley olmuştur. Can grubu eriklere göre belirgin biçimde geç çiçeklenmesi, geç don riski taşıyan yüksek rakımlı bölgelerde avantaj sağlayabilir.

Yetiştirme bilgileri

Stanley, kışı soğuk geçen bölgelere iyi uyum sağlar ve kış soğuklarına dayanıklılığıyla bilinir. Can grubu eriklerden daha geç çiçek açması, Niğde gibi geç ilkbahar donlarının görülebildiği yüksek rakımlı yerlerde avantajdır; ancak don riskini tamamen ortadan kaldırmaz, bu yüzden soğuk havanın biriktiği çukur alanlardan yine de kaçınılmalıdır.

Bol ürün verme eğilimindedir; yüklü yıllarda meyveler küçük kalabilir. Böyle yıllarda yapılan elle seyreltme meyve iriliğini artırır, dal kırılmalarını ve periyodisite eğilimini azaltır. Olgunluk döneminde meyve çürüklüklerine duyarlı olabildiğinden budamayla taç içini havadar tutmak ve hasadı geciktirmemek önemlidir.

Avrupa eriklerinde değişik doruk dallı (modifiye lider) terbiye şekli yaygın olarak önerilir. Meyveler yaz boyunca büyüdüğünden bu dönemde düzenli sulama gerekir. Avrupa erikleri ağır topraklarda Japon eriklerinden daha iyi sonuç verse de en uygunu derin ve suyu iyi süzen topraklardır. Erikte önemli bir virüs hastalığı olan şarka aşı kalemi, göz ve fidan gibi üretim materyalleriyle de taşınabildiğinden virüsten ari sertifikalı fidan kullanılması önerilir. Uygun anaç seçeneği için bize danışabilirsiniz.

Dikim ve bakım ipuçları

  • Yüklü yıllarda haziran dökümünden sonra meyveleri, aralarında yaklaşık 5 cm kalacak şekilde elle seyreltin.
  • Kurutmalık ürün için meyveyi ağaçta iyice olgunlaştırın; uzak pazara gidecek sofralık meyveyi ise kabukta yeşilimsi mavi renk belirdiğinde toplayın.
  • Azotlu gübreyi kış sonunda, sürgünler başlamadan verin; yaz ortasından sonra verilen azot, sürgünlerin odunlaşmadan kışa girmesine ve soğuk zararına yol açabilir.
  • Kış budamasında dalda kalan mumyalaşmış meyveleri ve yere dökülenleri toplayıp bahçeden uzaklaştırın; bunlar monilya (meyve çürüklüğü) için bulaşma kaynağıdır.
  • Dikimde aşı noktasını toprak üstünde bırakın ve fidanın tepesini genellikle 80–100 cm'den kesin; dikim adımlarının tamamını fidan nasıl dikilir rehberimizde bulabilirsiniz.
SSS

Stanley Erik Fidanı hakkında sık sorulanlar

Stanley erik kendine verimli mi?
Evet. Stanley kendine verimli bir çeşittir ve tozlayıcı olmadan da ürün verir. Yine de birden fazla Avrupa eriği çeşidinin bulunduğu bahçelerde meyve tutumu genellikle daha iyi olur; Stanley de bu çeşitlerin tozlanmasına katkı sağlar.
Stanley erik ne zaman olgunlaşır?
Hasat, Türkiye'nin çoğu bölgesinde ağustosun son günlerinden eylül başına kadar sürer. Malatya'daki Kayısı Araştırma Enstitüsü'nün iki yıllık çalışmasında Stanley 7–11 Eylül arasında hasat edilmiştir; Niğde gibi yüksek rakımlı yerlerde de hasadın eylüle kayması beklenebilir.
Stanley eriği kurutmalık mı?
Stanley hem sofralık hem kurutmalık bir çeşittir. Tatlı, sarı eti ve etten kolay ayrılan çekirdeği sayesinde kuru erik, reçel ve marmelat yapımında da değerlendirilir.
Stanley erik fidanı kaç yılda meyve verir?
Stanley erken meyveye yatan bir çeşit olarak bilinir. Anaca, fidan yaşına ve bakıma bağlı olarak ilk ürün çoğunlukla dikimden sonraki 3–5 yıl içinde alınır; bodur ve yarı bodur anaçlarda bu süre kısalabilir. Stanley'yi yeşil erik çeşitleriyle karşılaştırmak için erik fidanı çeşitleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
Fidan danışmanlığı

Bahçeniz için en uygun fidan hangisi? Konuşalım.

Toprak yapınızı, iklim koşullarınızı ve hedefinizi birlikte değerlendirelim; size en doğru çeşit ve anaç seçeneğini önerelim.