İçeriğe geç
Kayısı fidanı · Sertifikalı

Çataloğlu Kayısı Fidanı

Hacıhaliloğlu'na çok benzeyen, daha az tüylü ve parlak görünüşlü meyveleriyle ayrılan Malatya kökenli kurutmalık kayısı çeşidi.

Dal üzerinde kırmızımsı yanaklı, sarı-turuncu Çataloğlu kayısılarıSertifikalı fidan

Çataloğlu Kayısı Fidanı özellikleri

Köken
Malatya
Kullanım
Kurutmalık; taze olarak da tüketilir
Meyve ağırlığı
25–40 g (orta)
Kabuk
Az tüylü ve parlak; sarımtırak zemin üzerinde açık kırmızı yanak
Meyve eti ve çekirdek
Sert ve tatlı et; çekirdek etten ayrılır, içi tatlı
Suda çözünür kuru madde
%22–26
Ağaç yapısı
Kuvvetli gelişen, yayvan taçlı
Hasat dönemi
Malatya'da temmuzun ilk yarısı (orta mevsim)
Soğuklama ihtiyacı
Ortalama 950 saat
Tozlanma
Kendine uyuşmaz; tozlayıcı çeşit gerekir
Çeşit hakkında

Çataloğlu Kayısı Fidanı hakkında

Çataloğlu kayısı fidanı, Malatya'nın kurutmalık çeşitleri arasında yer alan ve Kayısı Araştırma Enstitüsü tarafından tescil edilmiş bir çeşide aittir. Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Çataloğlu'nu Hacıhaliloğlu, Kabaaşı ve Soğancı ile birlikte kurutmaya elverişli çeşitler arasında sayar.

Meyveleri orta irilikte (25–40 g) ve eliptik şekillidir; sarımtırak zemin üzerinde açık turuncumsu kırmızı bir yanak oluşturur. Meyve eti sert ve tatlıdır; suda çözünür kuru madde oranı enstitü kayıtlarında %22–26 olarak verilir. Çekirdek etten ayrılır ve çekirdek içi tatlıdır.

Çeşidin en dikkat çekici yanı Hacıhaliloğlu ile olan benzerliğidir; iki çeşit sıklıkla birbirine karıştırılır. Enstitünün tanımına göre en belirgin fark, Çataloğlu meyvesinin daha az tüylü olması ve bu nedenle kabuğun daha parlak görünmesidir. Ağaçları kuvvetli gelişir ve yayvan bir taç oluşturur.

Yetiştirme bilgileri

Çataloğlu, Hacıhaliloğlu gibi kışları soğuk, yazları sıcak ve kurak geçen yerlerin çeşididir. Ortalama 950 saatlik soğuklama ihtiyacı İç Anadolu'nun yüksek kesimlerinde kolayca karşılanır. Kurutmalık kalite için hasat dönemindeki düşük nem önemlidir; nemli ve yağışlı yazlarda çil ve monilya gibi hastalıkların baskısı artar. Bahçe için çukur alanlar yerine yamaçlar seçilmeli, su tutan ağır topraklardan kaçınılmalıdır.

Çataloğlu da kendine uyuşmaz bir çeşittir: Malatya'daki kendileme çalışmalarında meyve tutumu %5'in altında kalmış, moleküler analizler de bu sonucu doğrulamıştır. Aynı analizlere göre Çataloğlu ile Soğancı aynı uyuşmazlık genotipini taşır, bu nedenle birbirini tozlayamaz. Tozlayıcı seçerken çiçeklenme zamanlarının örtüşmesine dikkat edin; temel ilkeleri tozlaşma rehberimizde bulabilirsiniz.

Geleneksel anacı zerdali çöğürüdür. Kayısı ağır budamayı sevmez ve kalın kesimlere zamklanmayla tepki verir. Kışı sert geçen yörelerde budamayı en soğuk dönem geçtikten sonra, tomurcuklar kabarmadan yapmak ve budama aletlerini her ağaçtan sonra dezenfekte etmek önerilir.

Dikim ve bakım ipuçları

  • Çataloğlu ile Hacıhaliloğlu kolayca karıştırıldığından ismine doğru, sertifikalı fidan kullanın.
  • Bahçeye aynı dönemde çiçek açan uyumlu bir tozlayıcı ekleyin; Çataloğlu'nu Soğancı ile eşleştirmeyin.
  • Hasada doğru sulamayı dengeli tutun; düzensiz su verilmesi meyvede çatlama ve dökülmeye yol açabilir.
  • Taçlandırmayı alçaktan yapın; soğuk havanın toplandığı taban arazilerde ise ilk dalları daha yüksekte, 70–80 cm civarında bırakın.
  • Ağaçta kalan veya yere düşen mumyalaşmış meyveleri toplayıp bahçeden uzaklaştırın; bu, monilya hastalığının kaynağını azaltır.
SSS

Çataloğlu Kayısı Fidanı hakkında sık sorulanlar

Çataloğlu kayısısı kurutmalık mı, sofralık mı?
Çataloğlu kurutmalık bir çeşittir ve Malatya'da kuru kayısı üretimine elverişli çeşitler arasında sayılır. Tatlı ve sert etli meyveleri taze olarak da tüketilebilir.
Çataloğlu ile Hacıhaliloğlu arasındaki fark nedir?
İki çeşit görünüş ve kullanım bakımından çok benzer, bu yüzden sık karıştırılır. En belirgin fark, Çataloğlu meyvesinin daha az tüylü ve daha parlak olmasıdır. Enstitü kayıtlarında Çataloğlu'nun meyve ağırlığı 25–40 g, Hacıhaliloğlu'nunki 25–45 g olarak verilir.
Çataloğlu kayısı fidanı için tozlayıcı gerekir mi?
Evet. Çataloğlu kendine uyuşmazdır ve tek başına yeterli meyve bağlamaz. Aynı dönemde çiçek açan, uyuşan bir çeşit seçilmeli; aynı uyuşmazlık genotipini taşıyan Soğancı ise tozlayıcı olarak kullanılmamalıdır. Bahçenize uygun eşleştirme için bize danışın.
Çataloğlu kayısısı ne zaman olgunlaşır?
Malatya koşullarında temmuzun ilk yarısında olgunlaşan orta mevsim bir çeşittir. Rakım yükseldikçe ve ilkbahar serin geçtikçe hasat daha geç gerçekleşir.
Fidan danışmanlığı

Bahçeniz için en uygun fidan hangisi? Konuşalım.

Toprak yapınızı, iklim koşullarınızı ve hedefinizi birlikte değerlendirelim; size en doğru çeşit ve anaç seçeneğini önerelim.