Kayısı fidanı · Sertifikalı

Iğdır Şalak Kayısı Fidanı

Iğdır kayısısı olarak tanınan Şalak (Aprikoz), iri ve sulu meyveleriyle Türkiye'nin en bilinen sofralık kayısılarından biridir.

Dal üzerinde iri, sarı-turuncu Iğdır Şalak kayısıları

Sertifikalı fidan

Iğdır Şalak Kayısı Fidanı özellikleri

Diğer adları: Aprikoz; Ermenistan'da Erevani
Yetiştiği ana bölge: Iğdır ve Kağızman (Aras Vadisi)
Kullanım: Sofralık; meyve suyu, reçel ve pestil için de değerlendirilir
Meyve ağırlığı: 45–60 g; Iğdır'da 53–78 g
Kabuk ve et rengi: Sarı
Tat ve doku: Tatlı, sulu, orta sert et; suda çözünür kuru madde %17–20
Çekirdek: Etten ayrılır; çekirdek içi tatlı
Ağaç yapısı: Çok kuvvetli gelişen, yayvan taçlı
Hasat dönemi: Erkenci; Iğdır'da haziranın ikinci yarısından itibaren
Tozlanma: Kendine uyuşmaz; Şekerpare uygun tozlayıcılar arasında

Çeşit hakkında

Iğdır Şalak Kayısı Fidanı hakkında

Iğdır Şalak kayısı fidanı, Aras Vadisi'nin ünlü sofralık kayısısını yetiştirmek isteyenlerin tercihidir. Iğdır kayısısı denildiğinde büyük ölçüde Şalak çeşidi kastedilir; yörede Aprikoz adıyla da bilinir ve Iğdır'daki kayısı üretiminin yaklaşık %85'ini oluşturduğu bildirilir. Kökeni kesin olarak bilinmemekle birlikte Iğdır ve Kağızman yöresiyle özdeşleşmiştir; Ermenistan'da Erevani adıyla tanınır.

Meyveleri iri ve eliptik şekillidir. Ortalama meyve ağırlığı Kayısı Araştırma Enstitüsü kayıtlarında 45–60 g, Iğdır kayısısının coğrafi işaret başvurusunda ise 53–78 g aralığında verilmiştir. Kabuk ve meyve eti sarıdır; meyve tatlı, sulu ve orta sert etlidir. Çekirdek etten ayrılır, çekirdek içi tatlıdır. Suda çözünür kuru madde oranının %17–20 civarında olması çeşidi kurutmadan çok taze tüketime yöneltir.

“Iğdır Kayısısı” adı, 2018'de Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından menşe adı olarak tescil edilmiştir ve Iğdır ile Kars'ın Kağızman ilçesinde yetiştirilen meyveyi kapsar. Başka bölgelerde yetiştirilen ağaçların meyvesini bu tescilli adla değil, çeşit adı olan Şalak ile tanıtmak gerekir.

Yetiştirme bilgileri

Şalak, kışları soğuk, yazları sıcak ve kurak geçen Aras Vadisi'nde yetişir; olgunlaşma döneminde havanın kuru olması kaliteyi artırır, nemli ve sisli hava ise çil hastalığını kolaylaştırır. Ortalama 900 saatlik soğuklama ihtiyacı nedeniyle ılık kıyı yörelerinden çok, soğuklamanın karşılandığı yüksek yörelere uygun olduğu bildirilmiştir. Iğdır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Mersin'de yetiştirilen Şalak'tan aynı lezzet ve kalitede ürün alınamadığını belirtir; yani meyve kalitesi iklimle yakından ilişkilidir.

Şalak fazla su isteyen bir çeşit değildir. Ağaç diplerine bol su isteyen yonca gibi ara ürünler ekip sık sulamak verimi düşürebilir ve zamanla kök çürüklüğüne yol açabilir; sulama, meyvelerin irileşme dönemine ve yılın yağış durumuna göre planlanmalıdır.

Şalak kendine uyuşmazdır. Malatya'daki denemelerde Ordubat, Hasanbey ve Şekerpare uygun tozlayıcılar olarak belirlenmiş; kurutmalıkla uğraşmak istemeyen üreticilere sofralık nitelikteki Şekerpare önerilmiştir. Şalak'ın çiçek tozu da Hacıhaliloğlu için iyi bir tozlayıcı olarak öne çıkmıştır.

Dikim ve bakım ipuçları

Bahçede Şalak'ın yanına mutlaka tozlayıcı dikin; Şekerpare hem tozlayıcı hem de ikinci bir sofralık ürün sağlar.
Ağaç diplerine bol su isteyen ara ürünler ekmeyin; sulamayı meyve irileşmesi dönemine göre ayarlayın.
Taze pazar için meyveleri, Iğdır'daki uygulamada olduğu gibi kabuk renginin dörtte üçü yeşilden saman sarısına döndüğünde elle toplayın.
Meyve iri ve sulu olduğundan çabuk yumuşar; hasattan önce satış veya soğuk muhafaza planınızı hazırlayın.
Çiçeklenme döneminde esen soğuk rüzgârlar meyve tutumunu olumsuz etkileyebilir; bunu yer seçiminde dikkate alın.

Bu fidan için teklif al Hemen ara

SSS

Iğdır Şalak Kayısı Fidanı hakkında sık sorulanlar

Iğdır kayısısı ile Şalak kayısı aynı mı?

Büyük ölçüde evet. Iğdır'da yetiştirilen kayısıların yaklaşık %85'i Şalak'tır; geri kalanını Teberze, Ordubat ve Teyvent gibi yerel çeşitler oluşturur. “Iğdır Kayısısı” ise bu yörede yetişen meyve için tescilli bir menşe adıdır.

Şalak kayısısı ne zaman olgunlaşır?

Erkenci bir çeşittir. Iğdır'da hasat genellikle haziranın ikinci yarısında başlar ve rakıma bağlı olarak temmuz boyunca kademeli olarak sürer; Eğirdir koşullarında temmuzun ilk haftasında olgunlaştığı bildirilmiştir. Daha yüksek ve serin yörelerde hasat daha geç gerçekleşir.

Iğdır Şalak kayısısı Niğde'de yetişir mi?

Şalak'ın soğuklama ihtiyacı Niğde'nin soğuk kışlarında rahatlıkla karşılanır ve araştırmalar çeşidin soğuklamanın sağlandığı yüksek yörelerde uygun tozlayıcılarla yetiştirilebileceğini göstermektedir. Başarı için geç don riskinin düşük olduğu yamaç araziler seçilmeli ve bahçeye tozlayıcı çeşit eklenmelidir. Meyve kalitesinin Iğdır'ın mikroklimasındakinden farklı olabileceği de göz önünde tutulmalıdır.

Şalak kayısı fidanı için tozlayıcı gerekir mi?

Evet, Şalak kendine uyuşmaz bir çeşittir. Malatya'daki denemelerde en yüksek meyve tutumu Ordubat ile elde edilmiş, Şekerpare ve Hasanbey de uygun tozlayıcılar arasında yer almıştır. Bahçenize uygun tozlayıcı planı için bize danışın.